722 Cineast J. Ivens 1911 - 1989


Archiefvormer
Geautoriseerde naamIvens, Joris
Soort entiteitPersoon
Type instellingParticulier
Datering1898-1989
PlaatsNijmegen
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Geschiedenis van het archiefToen het Joris Ivens Archief nog ondergebracht was bij het Nederlands Filmmuseum zijn er verschillende pogingen gedaan om het archief te inventariseren, maar deze werden voortijdig afgebroken. De systematiek van deze pogingen was niet meer te achterhalen.

In totaal, dat wil zeggen het archiefdeel dat in 1995 aan de Europese Stichting Joris Ivens werd overgedragen, samen met het deel dat tot september 1996 in het Rijksarchief Flevoland werd bewaard, moesten er 64 verhuisdozen met archiefmateriaal, 18 affichekokers en nog een paar losse affiches, een koffer en een camera met toebehoren geïnventariseerd worden.

Behalve ten aanzien van de foto's, die per onderwerp in omslagen waren opgeborgen (maar nog niet beschreven), maakte de ongeordendheid van het archief een volledig nieuwe inventarisatie noodzakelijk. Hiertoe heeft Frank van der Maden een plan van aanpak opgesteld dat als leidraad diende.

Na een eerste observatie met betrekking tot de omvang en de fysieke gesteldheid van het materiaal werd er volgens de binnen de archivistiek gehanteerde regels een scheiding gemaakt tussen de verschillende verzamelingen (archiefstukken, foto's, knipsels, boeken e.d.) en werd de collectie zoveel mogelijk ontspijkerd en opgeschoond. In een volgende fase werden de verzamelingen geïnventariseerd en met behulp van AskSam software elektronische bestanden aangelegd.

De hier gepresenteerde inventaris betreft de archiefstukken van het Joris Ivens archief, gedeponeerd bij de Europese Stichting Joris Ivens. Van de overige verzamelingen (foto's, knipsels, affiches, objecten) zullen aparte inventarissen gemaakt worden, daar deze verzamelingen weer een andere beschrijving behoeven. Ten aanzien van de voorliggende inventaris zullen nog enkele nadere ontsluitingen gemaakt worden, die in een later stadium bijgevoegd worden.

De inventarisatie van de archiefstukken gebeurde aan de hand van de plaatsingslijsten die voor de overdracht van het archief waren opgesteld door het Nederlands Filmmuseum. De in deze lijsten gebruikte beschrijvingen bleken vaak incompleet en soms zelfs onjuist. Regelmatig moest een omslag met archiefstukken opgesplitst worden omdat er 4 of 5 of zelfs nog meer onderwerpen onder één nummer waren samengevoegd. Soms waren stukken abusievelijk bij een verkeerd onderwerp ondergebracht. Dit onderstreepte nog eens de noodzaak van een grondige inventarisatie van het Joris Ivens Archief.

De ordening van de archiefstukken, en de beschrijving ervan, is gebeurd volgens de regels die hiervoor binnen de archivistiek gelden, rekeninghoudend met de specifieke termen die bij filmproducties gebezigd worden (zoals "synopsis", "shotlist", "scenario" e.d.). Bij een filmmaker ligt het voor de hand om een ordening aan de hand van de verschillende filmprojecten te maken. Aangezien dit ook vaak het eerste criterium is waarmee bezoekers het archief willen raadplegen zijn we hier niet van afgeweken. Naast de filmprojecten is er echter nog een groot aantal andere onderwerpen die een aparte indeling verlangen.
Een eerste onderscheid is gemaakt tussen 'stukken van algemene aard', 'stukken betreffende bijzondere onderwerpen' en 'stukken zonder verband met het archief'. Onder 'stukken van algemene aard' vinden we agenda's, dagboeken, correspondentie en algemene aantekeningen. De 'stukken betreffende bijzondere onderwerpen' zijn onderverdeeld in de rubrieken 'privé-aangelegenheden', 'dienstbetrekkingen en nevenfuncties' en de rubriek 'loopbaan als filmmaker' welke, zoals te verwachten is, het grootste deel van deze inventaris in beslag neemt. De rubriek 'stukken zonder verband met het archief' betreft stukken die om meer of minder onduidelijke redenen in het Joris Ivens Archief terecht zijn gekomen en niet onder een andere rubriek beschreven konden worden.De hoofdrubrieken zijn weer onderverdeeld in subrubrieken die de toegankelijkheid en overzichtelijkheid van het archief moeten vergroten. De rubriek 'loopbaan als filmmaker' kent de meest uitgebreide onderverdeling in subrubrieken, waaronder de subrubrieken per filmtitel.
De titels van de hoofd- en subrubrieken spreken over het algemeen voor zich. De nummering van de rubriek 'filmprojecten' behoeft echter enige toelichting. Na het nummer van de hoofdrubriek (2.3.02), kent het rubrieksnummer van ieder filmproject nog vier cijfers: de eerstvolgende twee verwijzen naar de laatste twee cijfers van het jaartal waarin de film in première is gegaan. De laatste twee cijfers geven aan of het de eerste film van dat jaar was of, indien aan de orde, een latere.
In de kantlijn staan de inventarisnummers vermeld. Binnen de rubrieken zijn de archiefstukken chronologisch geordend. Iedere beschrijving begint waar mogelijk met de redaktionele vorm, eventueel voorafgegaan door het ontwikkelingsstadium, gevolgd door een inhoudsbeschrijving. Na deze beschrijving volgt de datering, in jaartallen aangegeven. Indien van één of meer stukken onduidelijk is welk jaar het betreft, is de aanduiding "z.d." (zonder datum) gegeven. De uiterlijke vorm staat tegen de rechter kantlijn aan.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit item

Plaats een reactie

Velden met een zijn verplichte velden.