867 Gemeente Appeltern 1818 - 1983


Rubriek: 1.1.2.2.1.1.4 Maasbommel
VerwervingIn 1999 besloot de gemeente West Maas en Waal om haar oude archieven blijvend in Nijmegen te laten berusten. Dit gebeurde in het kader van een sterk door de provincie gestimuleerd plan om te komen tot regionaal archiefbeheer in het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal. Hiertoe heeft zij het Regionaal Archief Nijmegen formeel als haar archiefbewaarplaats aangewezen. De archieven zijn daarna naar Nijmegen overgebracht.
AanvullingenIn 2016 is er een aanvulling gekomen van het blok Hinderwetvergunningen 1900-1983 In mei 2017 is er een aanvulling gekomen van twee dossiers.
SelectieTijdens de inventarisatie is een aantal archiefbescheiden ter vernietiging geselecteerd op grond van de in 1983 in de Staatscourant gepubliceerde 'Lijst van voor vernietiging in aanmerking komende bescheiden uit de archieven van de gemeentelijke en intergemeentelijke organen, dagtekenende van na 1850' en de daarop verschenen aanvullingen. Hierbij is de nodige terughoudendheid in acht genomen. Zo is uit de periode 1940 - 1945 niets ter vernietiging geslecteerd. Uit de periode 1945 - circa 1954 zijn de stukken betreffende de wederopbouw ook uitgezonderd van vernietiging.
OrdeningOude orde

Zoals gebruikelijk met gemeentelijke archieven van voor de invoering van de Basis Archiefcode, bestaat het archief van de gemeente Appeltern voor een groot deel uit series. De series ingekomen en uitgaande stukken behoeven enige toelichting. Tot 1930 zijn vrijwel alle ingekomen stukken ingeschreven in chronologische agenda's. Een groot deel van de ingekomen stukken was oorspronkelijk in principe ondergebracht in één omvangrijke serie, gevormd volgens het agendastelsel, waarbij de stukken jaarlijks in chronologische volgorde zijn geordend op agendanummer.
De gemeente Appeltern sloot zich in 1930 aan bij het Registratuurbureau van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. [18] De registratuur heeft toen echter de door dit bureau gepropageerde Basis Archiefcode gebruikt om de stukken - ook met terugwerkende kracht tot 1850 - op onderwerp te ordenen. Daardoor rest van de oorspronkelijke serie ingekomen stukken nog slechts het gedeelte over 1818-1850. Aan dit oneigenlijk gebruik van de Basis Archiefcode kwam in 1940 een einde toen men de code ging gebruiken voor een zaaksgewijze ordening van dossiers. Op de stukken uit 1851-1939 is - op de uitgaande stukken naast het agendanummer - de Basis Archief code met potlood in de linkerbovenhoek aangebracht. Op de uitgaande stukken vanaf 1940 is de code getypt op de plaats waar voorheen het agendanummer werd vermeld.
De financiële organisatie van de gemeente was in de periode 1856-1930 naar de dorpen gesplitst in vijf afdelingen: Algemeen, Altforst, Alphen, Appeltern en Maasbommel. De gemeentebegrotingen en -rekeningen werden toen per afdeling opgemaakt.

Oude toegangen

Van het archief zijn alleen 19e-eeuwse inventarissen aanwezig: een uit 1865, een uit circa 1870, en een uit 1877 die is bijgehouden tot 1887. Een dossierinventaris van het archief van na 1940 is niet aangetroffen. [19]

Volledigheid, vernietiging, materiële toestand

Het archief van de gemeente Appeltern (1818 - 1983) maakt een tamelijk volledige indruk. De oorspronkelijke structuur is echter wel aangetast door de vooroorlogse herordening.
Uit het oudere gedeelte zijn, voor zover bekend, alleen in 1941 en 1952 de series getuigschriften van woonplaatsverandering uit 1850-1937 vernietigd. [20] Uit het jongere gedeelte zijn series vernietigd, maar vernietigingslijsten zijn niet aangetroffen.
Een groot aantal 19e-eeuwse stukken zijn in meer of mindere mate door vocht aangetast, waardoor zij niet raadpleegbaar zijn. Bij de beschrijvingen van de desbetreffende stukken is hiervan in een noot melding gemaakt. De staat van een aantal stukken is zelfs zo slecht dat, alvorens restauratie heeft plaatsgevonden, zij niet kunnen worden beschreven.

3. Verantwoording van de inventarisatie

Verantwoording van de inventarisatie, raadpleging

Het archief der gemeente Appeltern (1818 - 1983) is bij de inventarisatie in twee blokken verdeeld. De invoering door de gemeente Appeltern van de Basis Archiefcode voor zaaksgewijze dossiervorming in 1940 is als archivistische breuk gehanteerd. Dossiers, aangelegd in het eerste archiefblok (1818-1939), die in het tweede blok (1940-1983) zijn afgesloten, zijn in dat laatste geplaatst.
Bij de vooroorlogse herordening heeft men uit de serie ingekomen stukken archivalia van na 1850 gelicht en die rubrieksgewijs in mappen geordend. Het was ondoenlijk de oude orde is bij deze inventarisatie te herstellen; de mappen zijn in deze inventaris geplaatst onder het betreffende onderwerp.
Ten behoeve van de overzichtelijkheid van deze administratie zijn alle kadastrale registers ondergebracht in de periode 1818 - 1939.

Bij de inventarisatie zijn veertien gedeponeerde archieven aangetroffen, die in aparte inventarissen zijn beschreven. Het betreft de archieven van:

Archief 970 - Toegang 975 Dorp Appeltern, 1809 - 1810
Archief 971 - Toegang 977 Dorp Alphen, 1810
Archief 965 - Toegang 978 Gemeente Appeltern en Altforst, 1810 - 1817
Archief 966 - Toegang 807 Gemeente Alphen, 1810 - 1817
Archief 967 - Toegang 808 Gemeente Maasbommel, 1810 - 1817
Archief 1143 - Toegang 1279 Algemeen armbestuur van Alphen, 1815 - 1943
Archief 1144 - Toegang 1280 Algemeen armbestuur van Maasbommel, 1815 - 1943
Archief 1145 - Toegang 1281 Algemeen armbestuur van Appeltern, 1817 - 1943
Archief 1146 - Toegang 1282 Algemeen armbestuur van Altforst, 1827 - 1943
Archief 1147 - Toegang 1283 Dienst van Maatschappelijk Hulpbetoon Appeltern, [1941] 1944 - 1965
Archief 1148 - Toegang 1284 College van Zetters van Appeltern, 1843 - 1919
Archief 1149 - Toegang 1285 Houtvester in het eerste Jachtdistrict van Gelderland,
1821 - 1827
Archief 1152 - Toegang 1286 Collectie J.G. de Leeuw, 1926 - 1962
Archief 1153 - Toegang 1287 Collectie A. van Rossum, 1865 - 1869


Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit item

Plaats een reactie

Uw naam
Uw e-mailadres
Reactie