149 Dienst Plantsoenen en Bosbeheer Gemeente Nijmegen 1920 - 1963


Rubriek: 2.3.2 Uitvoering D.U.W.-objekten en werken in G.S.W.-verband
Archiefvormer
Geautoriseerde naamDienst Plantsoenen en Bosbeheer Gemeente Nijmegen
Andere namenPlantsoenendienst
Dienst van Gemeente-Plantsoenen
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1920-1963
PlaatsNijmegen St. Canisiussingel 15
Nijmegen Ridderstraat 27
Nijmegen Ridderstraat 4
Nijmegen van der Brugghenstraat 5
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Opvolger(s)Dienst Publieke Werken en Volkshuisvesting
Geschiedenis van het archiefUit de notulen van de eerste vergadering van de Commissie van Bijstand voor de plantsoenen op 18 juni 1920 lijkt afgeleid te kunnen worden, dat de administratie van de Plantsoenendienst in het begin van de jaren twintig nog verzorgd werd door de plantagemeester. Naar aanleiding van opmerkingen van leden van deze commissie, dat bij de administratie van de plantsoenen op primitieve wijze boek wordt gehouden en dat hierin verandering moet worden gebracht, antwoordt de plantagemeester namelijk, dat van hem met het oog op zijn gevorderde leeftijd moeilijk kan worden verwacht, dat hij nog boekhouden gaat leren.1) Enige tijd daarna is in verband hiermee waarschijnlijk een speciale ambtenaar aangewezen, want in 1928 blijkt de administratie van de plantsoenen gevoerd te worden door een klerk in een kamer van het stadhuis. 2)
Zoals reeds vermeld besloot de gemeenteraad op 22 augustus 1928 tot de instelling van de funktie "boekhouder van Gemeentediensten". Aan deze boekhouder werden opgedragen de financiële administraties van Gemeentewerken, de Plantsoenendienst, het Woningbedrijf en het Grondbedrijf. Doel van deze centralisatie van administraties van diensten, die min of meer met elkaar verwant waren, was de doelmatigheid van de afzonderlijke administraties te vergroten.
Deze boekhouder trad dus min of meer in dienst bij de bovengenoemde diensten en bedrijven; de financiële administraties van deze diensten en bedrijven, door hem bijgehouden, maken daarom deel uit van de archieven van deze diensten en bedrijven. Hiernaast bestaat nog het eigen archief van de boekhouder van Gemeentediensten. Met ingang van 1 januari 1929 werd de financiële administratie van de plantsoenen, samen met die van de andere diensten en bedrijven bij deze boekhouder ondergebracht in het pand Valkhof 12. Niet geheel duidelijk is wie vanaf die tijd de overige administratie verzorgde. Het kantoor van de boekhouder van Gemeentediensten is in de oorlog gevestigd geweest in het pand Ridderstraat 4 en na de oorlog in het pand Van der Brugghenstraat 5.3)
In de oorlogsjaren is volgens een opgave (4) van de boekhouder van Gemeentediensten een deel van de correspondentie, personeelskaarten en afschriften van loonlijsten uit het archief tengevolge van oorlogshandelingen verloren gegaan.
In 1946 werd bij de administratie van de plantsoenen de code V.N.G. ingevoerd en met ingang van 1 januari 1950 werd door aanwijzing van Plantsoenen en Bosbeheer als tak van dienst als bedoeld in artikel 252 van de Gemeentewet verandering gebracht in de tot dan gevoerde financiële administratie. Door deze maatregel werd het mogelijk de administratie niet meer te voeren overeenkomstig de voor de algemene dienst van de gemeente geldende begrotingsmethode, maar deze te voeren naar de beginselen van de dubbele boekhouding. De kosten van Plantsoenen en Bosbeheer waren tot op dat moment over verschillende hoofdstukken van de gemeenterekening verdeeld, waardoor geen goed overzicht van de kosten van het bedrijf werd verkregen. Nu kon voortaan een afzonderlijke begroting en rekening van baten en lasten opgesteld worden; zo werd een kameralistische boekhouding omgezet in een meer commerciële boekhouding. De administratie bleef zoals voorheen opgedragen aan de boekhouder, inmiddels directeur van Gemeentediensten.5) In 1951 werd het bureau boekhouder van Gemeentediensten opgeheven; de financiële administratie van de Plantsoenendienst werd toen overgenomen door de nieuw opgerichte afdeling Administratie van Publieke Werken en Volkshuisvesting. 6)
Vanwege de opheffing van de dienst Plantsoenen en Bosbeheer als zelfstandige tak van dienst en de instelling van een afdeling Plantsoenen bij de dienst P.W. en V. werd het archief van de voormalige dienst op 1 juli 1963 afgesloten.

1) Archief van de Commissie van Bijstand voor de Plantsoenen, 1920 - 1941, Gemeente-Archief Nijmegen.
2) Secretarie Archief Nijmegen, serie 19, inventaris nr.: 2256.
3) Bodeboekjes van de gemeente Nijmegen.
4) Archief van de boekhouder van gemeentediensten, doos 1, correspondentie Van der Brugghenstraat.
5) Archief Plantsoenen en Bosbeheer, inventaris nr.: 63.
6) Archief Plantsoenen en Bosbeheer, inventaris nr.: 46, jaarverslag over 1951.