757 Gemeente Overasselt 1699 - 1980


Rubriek: 3.2.2.06.2.2 Bouw- en woningtoezicht
2820-5400 Stukken betreffende verleende bouwvergunningen, 1907 - 1980 (1981), 2147 omslag; 1 deel
Archiefvormer
Geautoriseerde naamGemeente Overasselt (1923-1980)
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1923-1980
PlaatsOverasselt Hoogstraat 7
RechtsvormGemeente
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Voorganger(s)Gemeente Balgoij en Keent
Gemeente Overasselt (1810-1923)
Opvolger(s)Gemeente Heumen (1980-)
Archiefvormer
Geautoriseerde naamGemeente Overasselt (1810-1923)
Andere namenCommune d'Overasselt (1810-1813)
Schoutambt Overasselt (1818-1825)
Commune d'Over- et Nederasselt (1810-1813)
Mairie d'Overasselt (1810-1813)
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1810-1923
PlaatsOverasselt
RechtsvormGemeente
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Opvolger(s)Gemeente Overasselt (1923-1980)
Geschiedenis van het archiefIn de raadsvergadering van 21 februari 1852 werd door de gemeenteraad van Overasselt een instructie vastgesteld voor de gemeentesecretaris (3). Volgens artikel 4 van deze instructie moest de secretaris het archief van de gemeente "in eene geregelde orde in een daartoe behoorlijk geschikt lokaal, ter beoordeling van de raad bewaren" en was hij "onder toezigt van burgemeester en wethouders met de zorg voor het zelve belast". Uit een besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 25 februari 1852 blijkt, dat de raad het archief van de gemeente naar het huis van de secretaris wilde overbrengen (het is niet bekend waar het archief op dat moment werd bewaard) en voorts, dat de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van mening was, dat de registers van de Burgerlijke Stand bij hem thuis zouden moeten berusten (7). Gedeputeerde Staten waren echter van mening, dat zowel het secretarie- archief als de registers van de Burgerlijke Stand niet bij gemeentefunctionarissen thuis dienden te berusten, maar in het gemeentehuis of "het daartoe dienende lokaal, waar de raad vergadert". Waarschijnlijk is kort daarop naar aanleiding van dit besluit van Gedeputeerde Staten het gemeentearchief overgebracht naar het pand aan het thans doodlopende restant van de Schoonenburgseweg, waar tot 1882 de secretarie gehuisvest was.
Vermoedelijk is in 1883 het gemeentearchief overgebracht naar het speciaal daarvoor gebouwde lokaal op de eerste verdieping van het nieuwe gemeentehuis aan de Schoonenburgseweg.
Op vrijdag 8 juni 1888 bracht de Archivaris in de provincie Gelderland, J.F. Bijleveld, een bezoek aan de gemeente in verband met een onderzoek naar de aanwezigheid van stukken van oud-rechterlijken aard in het archief van de gemeente Overasselt. Op het afgesproken uur trof hij de burgemeester bij het gemeentehuis, maar aangezien de gemeentesecretaris, bij wie de sleutels van alle kasten enz. van de gemeentesecretarie berustten, niet kwam opdagen, kon de burgemeester de heer Bijleveld geen inzage in de stukken geven (8). Naar aanleiding van deze gebeurtenis ontving de burgemeester kort daarop een schrijven van de Commissaris van de Koning houdende het advies meerdere sleutels voor de archiefkasten aan te schaffen, omdat de archiefstukken anders bij afwezigheid van de secretaris niet toegankelijk waren(9).
In de vergadering van Burgemeester en Wethouders van 11 juni 1927 werd naar aanleiding van klachten van de Rijksarchivaris over de berging van het archief besloten op de archiefkamer tegen de binnenmuur een grote archiefkast te plaatsen. De gemeentearchitect zou worden opgedragen hiervan een tekening te maken en vervolgens zou aan de timmerlieden in de gemeente een prijsopgave worden gevraagd (10). Vervolgens besloten Burgemeester en Wethouders op 24 september 1927 tegen de noordelijke muur van de raadszaal twee archiefkasten te laten maken volgens de door de gemeentearchitect gemaakte tekening. De kosten zouden niet meer dan ƒ300,- bedragen. Het werk werd opgedragen aan timmerman J.S. Wintjes te Overasselt (10).
Op 22 februari 1929 kwam in de vergadering van Burgemeester en Wethouders de verwoesting van het stadhuis van Leiden aan de orde, die de burgemeester "op het denkbeeld heeft gebracht, dat ook hier bij gebreke van een brandkast of kluis bij brand in het raadhuis belangrijke stukken, bijv. de registers van de Burgerlijke Stand zouden verbranden, wat veel last in de administratie zou veroorzaken en bovendien belangrijke kosten zou medebrengen". Er werd besloten uit te zien naar een goede tweedehands brandkast om daarin de meest belangrijke stukken op te bergen.
Op 16 januari 1930 deed de burgemeester aan de wethouders verslag van onderhandelingen, die inmiddels met diverse brandkastleveranciers waren gevoerd over de levering van een nieuwe brandkast in de gewenste maat. Ook werd in dezelfde vergadering met de gemeentearchivaris de mogelijkheid besproken van het bouwen van een kluis op het raadhuis. De gemeentearchitect werd verzocht hiervoor een begroting in te dienen (10). Vervolgens besloten Burgemeester en Wethouders op 22 februari 1930 in verband met de te hoge kosten af te zien van het bouwen van een brandvrije kluis en het oorspronkelijke plan om een brandkast te kopen door te zetten.

In 1939 werd het gemeentehuis van Overasselt verbouwd en werd er alsnog een gewapend betonnen kluis bij aangebouwd, die vooral bedoeld was om archiefbescheiden in te bewaren (11). Het archief heeft tijdens de oorlogsjaren geen schade geleden, wel had de raad tijdens een geheime vergadering een instructie vastgesteld voor het in veiligheid brengen van het gemeentearchief en gelden. De vastgestelde instructie bleek geen overbodige luxe, want op 10 mei 1940 brachten de burgemeester en de secretaris een bezoek aan de Commandant van het Grensbataljon van het 26e Regiment Infanterie op het Stafkwartier te Overasselt. Zij brachten een zwaar verzegelde omslag, een zak geld en een kist met gemeentearchieven, die door Majoor E.P.Weber in ontvangst werden genomen. Later zijn deze archiefstukken via verschillende militaire instanties terug gekomen bij de gemeente. Bij een inspectiebezoek op 8 augustus 1947 bleek, dat de provinciaal archiefinspecteur niet tevreden was met de door hem aangetroffen archiefbescheiden. Bij brief van 11 augustus 1947 werd het gemeentebestuur dringend aangeraden om een derde stalen rek in de archiefkluis te laten aanbrengen, zodat ook het oudere gedeelte van het archief en de archiefbescheiden van de voormalige gemeente Balgoij en Keent, die buiten de kluis in houten kasten waren opgeborgen in de kluis brandvrij konden worden bewaard (11).
In 1972 werden alle archiefbescheiden van de gemeente overgebracht naar de nieuwe gemeentesecretarie aan de Hoogstraat 7, de verbouwde voormalige R.K. pastorie. Vervolgens werd, vooruitlopend op de vrijwillige samenvoeging van de gemeente Overasselt met de gemeente Heumen, in 1978 een gemeenschappelijke secretarie gevormd en werden de archiefbescheiden overgebracht naar de secretarie te Malden (11).

Archief 1936-1980
Het archief is vanaf 1937 geordend volgens de code van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In het verslag van de Inspectie van Archieven in Gelderland over het jaar 1936 schreef de toenmalige Rijksarchivaris
in Gelderland dat verbetering van de archiefberging in de gemeente Overasselt alleen bereikt kon worden indien er een nieuw gemeentehuis werd gebouwd. In 1939 ontving de gemeentearchitect Leenders opdracht om o.a. de noodzakelijke verbouwing van het gemeentehuis aan de Schoonenburgseweg te Overasselt voor te bereiden.
Bij raadsbesluit van 14 juli 1939 werd door de gemeenteraad een krediet beschikbaar gesteld om het gemeentehuis te verbouwen en een brandvrije kluis te maken. De kosten bedroegen ƒ1800,- waarvan ƒ200,- voor de kluisdeur. Het plan voor de archiefkluis werd bij besluit van 16 augustus 1939 nr. 308 door Gedeputeerde Staten goedgekeurd.
Het archief heeft tijdens de oorlogsjaren geen schade geleden, wel had de gemeenteraad tijdens een geheime vergadering een instructie vastgesteld voor het in veiligheid brengen van het gemeentehuis en gelden. De vastgestelde instructie bleek geen overbodige luxe want op 10 mei 1940 brachten de burgemeester en de secretaris een bezoek aan de Commandant van het Grensbataljon van het 26e Regiment Infanterie op het Stafkwartier te Overasselt. Zij brachten een zwaar verzegelde omslag, een zak met geld en een kist met gemeentearchieven die door Majoor E.P. Weber in ontvangst werden genomen. Later zijn de archiefstukken via verschillende militaire instanties teruggekomen bij de gemeente.
In 1943 was de gemeente bezig met het opstellen van een bestemmingsplan en had hiervoor contacten gelegd met het Ir. Bureau Kraaijenhagen te Oosterbeek, bij de gevechten van de Slag om Arnhem is het dorp Oosterbeek grotendeels verwoest en het ontwerpstructuurplan door brand vernietigd.
Bij een inspectiebezoek op 8 augustus 1947 bleek dat de inspecteur niet tevreden was met de door hem aangetroffen archiefbescheiden. Bij brief van 11 augustus 1947 werd het gemeentebestuur dringend aangeraden
om een derde stalen rek in de archiefkluis te laten aanbrengen zodat ook het oudere gedeelte van het archief en de archiefbescheiden van de voormalige gemeente Balgoij, die buiten de kluis in houten kasten waren opgeborgen, in de kluis brandvrij konden worden bewaard.
In 1965 werd opdracht gegeven aan het registratuurbureau van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten voor revisiewerkzaamheden aan het archief. De werkzaamheden bestonden uit:
- het lichten van afgedane zaken uit de dossierkasten en het overbrengen naar het statisch archief
- het lichten van vernietigbare stukken
- het opstellen van een proces-verbaal van voor vernietiging in aanmerking komende stukken
- het opmaken van een dossierinventaris van het statisch codearchief
Deze werkzaamheden werden eind 1966 voltooid.
In 1972 werd de nieuwe gemeentesecretarie aan de Hoogstraat 7, de voormalige R.K. pastorie, na verbouwing in gebruik genomen. Vooruitlopend op de vrijwillige samenvoeging met de gemeente Heumen werd in 1978 een gemeenschappelijke secretarie gevormd en werden de archiefbescheiden overgebracht naar de secretarie te Malden. Verder werden in verband met de opheffing van de Technische Kringdienst de archieven van deze dienst terugontvangen en in het archief ingevoegd. Doordat bij de definitieve samenvoeging per 1 juli 1980 het grondgebied van het dorp Balgoij overging naar de gemeente Wijchen werden alle bescheiden jonger dan 50 jaar overgedragen aan de gemeente Wijchen.
3) Inv.nr. 34.
7) Inv.nr. 940.
8) Inv.nr. 941.
9) Inv.nr. 942.
10) Inv.nr. 53.
11) Zie inventaris over de periode 1937-1959

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit item

Plaats een reactie

Uw naam
Uw e-mailadres
Reactie