779 Gemeente Wijchen 1810 - 1983


Rubriek: 2.2.1.1.1 Gemeenteraad
972-1030 Notulen en agenda's met bijlagen van openbare vergaderingen van de Gemeenteraad, 1934 - 1941, 1945 - 1983, 32 omslag; 25 band; 1 deel; 1 pak
Archiefvormer
Geautoriseerde naamGemeente Wijchen (1818-1983)
Andere namenSchoutambt Wijchen (1818-1825)
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1818-1983
PlaatsWijchen
Wijchen Markt 1
Wijchen Kasteellaan 9
Wijchen Kasteellaan 24
RechtsvormGemeente
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Voorganger(s)Gemeente Niftrik
Gemeente Wijchen (1810-1817)
Opvolger(s)Gemeente Wijchen (1984-)
Archiefvormer
Geautoriseerde naamGemeente Wijchen (1810-1817)
Andere namenCommune de Wijchen (1810-1813)
Mairie de Wijchen (1810-1813)
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1810-1817
PlaatsWijchen
RechtsvormGemeente
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Voorganger(s)Dorpsbestuur Wijchen
Opvolger(s)Gemeente Wijchen (1818-1983)
Geschiedenis van het archiefTot 1896 beschikte de gemeente niet over een afzonderlijk gemeentehuis. Aanvankelijk was er sprake van een 'lokaal der gemeente', dat meestal in het plaatselijke schoolgebouw was ondergebracht (1). Men beschikte daar over een kast voor het opbergen van 'boeken'. Mogelijk is daarmee het archief bedoeld, hoewel het in die tijd niet ongebruikelijk was dat gemeentelijke archieven bij de gemeentesecretaris thuis berustten. In het midden van de negentiende eeuw werd de school ingrijpend verbouwd en kreeg de gemeente de beschikking over een ruimte op de verdieping. In 1896 kocht de gemeente een pand op de hoek van de Markt en de Kasteellaan dat na een grondige verbouwing als gemeentehuis in gebruik werd genomen. Op de eerste verdieping bevond zich de archiefruimte, die op den duur vanwege de ondoelmatige kasten maar voor een gedeelte kon worden benut (2). Daardoor lag een groot gedeelte van het archief op de zolder onder de pannen. In 1933 werd het kasteel als raadhuis in gebruik genomen. Het archief was daarbij 'in den kelder op een hoop (.) gegooid' (3). Volgens de gemeenteraad was die kelder 'een moordhol' en konden de archieven er niet worden geraadpleegd (4).
Na de inventarisatie van de archieven over 1810 - 1933 door J.M. Cunen, in 1934 - 1935, werden de stukken op de eerste verdieping boven de hal geplaatst. Deze ruimte was niet brandvrij, zodat plannen werden gemaakt voor de inrichting van een nieuwe archiefruimte in de kelder (5). Omdat die echter veel te vochtig bleek, werd overwogen om dan maar een brandvrije bewaarplaats op de begane grond in te richten (6). Uiteindelijk bleef alles gewoon bij het oude. In 1950 werd de nood ineens hoog, want door het gewicht van de archivalia dreigde een zware vloerbalk te bezwijken en begonnen de muren te scheuren (7). Toch duurde het nog ruim acht jaar voor de archieven werden verplaatst naar een nieuwe archiefruimte, die in de kelder was ingericht. Hoewel een hele verbetering, was ook die nog steeds te vochtig: de (kennelijk niet geijkte) hygrometer in het depot sloeg door tot over de 100% en de stukken voelden klam aan. Het probleem werd snel verholpen door de aanschaf van een luchtdroogapparaat. In 1965 ging het evenwel weer mis met de atmosfeer in de archiefruimte. Op aandringen van de organisatie Bescherming Bevolking waren de voormalige schietspleten dichtgemetseld, die tot dan toe als ventilatieopeningen dienst deden (8). Dit leidde uiteindelijk tot een onfrisse atmosfeer en vochtschade in een afgelegen hoek van de archiefkelder (9).
In 1968 was de archiefruimte te klein geworden. Daarom werd op de zolder van het kasteel-raadhuis een aantal kasten ingericht voor het plaatsen van stukken die niet brandvrij hoefden te worden bewaard. Bovendien werd het archief van de dienst Gemeentewerken in een afgesloten ruimte op zolder gezet. De archiefruimte in de kelder werd in 1971 uitgebreid en er werd weer een ontvochtigingsapparaat geplaatst. Dat werkte kennelijk iets te goed, want bij de volgende inspectie moest de provinciale archiefinspecteur voor het eerst waarschuwen
voor een te droge atmosfeer. Ook nu ontbrak het nog aan ventilatiemogelijkheden. Kennelijk is dit probleem opgelost, want bij zijn volgende bezoek in 1977 constateerde de inspecteur dat de archiefbewaarplaats weinig meer te wensen overliet en dat de archieven er keurig verzorgd bijstonden (10). Wel werd de ruimte wat krap. In de jaren 1981 - 1983 werden de archieven in delen overgebracht naar de archiefruimte van het nieuwe gemeentekantoor aan de Kasteellaan. Vanaf 1970 had de provinciale archiefinspectie al regelmatig aangedrongen op gekwalificeerd archiefbeheer, al dan niet in de vorm van een streekarchivariaat. Door regelmatig overleg met andere gemeenten in Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen namen de plannen hiertoe in het laatste decennium van de twintigste eeuw steeds vastere vorm aan.

1). De Roos, Gemeentehuizen in Gelderland, 273 - 276
2). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1925.
3). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1934
4). Inv.nr. 973: notulen van 8 mei 1934.
5). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1939.
6). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1948.
7). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1950.
8). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1965.
9). Jaarverslag provinciale archiefinspectie 1970.
10). Jaarverslagen provinciale archiefinspectie 1977 en 1978.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit item

Plaats een reactie

Uw naam
Uw e-mailadres
Reactie