85 Gemeentepolitie Nijmegen (1911) 1943 - 1994


Rubriek: 2.2.1.1.1 Alle afdelingen tezamen
1121-1752 Dag- en nachtrapporten, bestemd voor de korpsleiding; met hiaten, 1944 - 1956, 633 omslag
Archiefvormer
Geautoriseerde naamGemeentepolitie Nijmegen
Andere namenGempo Nijmegen
Soort entiteitOrganisatie
Type instellingOverheid
Datering1811-1994
PlaatsNijmegen Grote Markt 27
Nijmegen Valkhof 10
Nijmegen Daalseweg 293
Nijmegen Groenestraat 121-123
Nijmegen Molenstraat 41
Nijmegen Mariënburg 30
Nijmegen Korte Burchtstraat 20
 Zie uitgebreide beschrijving in Kennisbank Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
Geschiedenis van het archiefHet archief van de gemeentepolitie Nijmegen omvat de periode circa 1945 - 1994. Het archief van vóór 1945 is vrijwel geheel verloren gegaan toen op 2 oktober 1944 het politiebureau aan het Valkhof in vlammen opging. (1.) Enkele archiefstukken uit de periode 1943 - 1945 zijn bewaard gebleven. Ook is er een register aangetroffen dat loopt over de periode 1911 - 1922 en kennelijk niet in het politiebureau aanwezig was tijdens de brand. Na de oorlog zijn regelmatig delen van het archief vernietigd, maar dan door de administratie zelf. Het betreft hier voornamelijk afschriften en concepten van processen-verbaal en stukken betreffende de verlening van allerlei vergunningen en andere stukken die betrekking hebben op de uitvoering. (2.) Er zijn waarschijnlijk ook stukken betreffende het beleid vernietigd. Feit is dat de beleidsdossiers voor het overgrote deel betrekking hebben op de periode vanaf ongeveer 1980. Het jaarverslag van 1968 vermeldt dat bij de verhuizing naar het nieuwe hoofdbureau aan het Mariënburg de gelegenheid is aangegrepen om twee ton papier tot oud-papier te bestempelen en op te ruimen. (3.) Het is niet bekend wat voor stukken dat waren, maar we mogen aannemen dat het vooral om archiefbescheiden ging. Een proces-verbaal van vernietiging uit 1959 spreekt van rangschikking volgens twee rubriekenstelsels van het archief over de periode 1944 - 1948. (4.) In het archief zijn nog aanwezig de correspondentieregisters van één van die rubriekenstelsels. De bijbehorende correspondentie ontbreekt echter. Opschoning van dit archiefgedeelte vond men toen te tijdrovend en daarom liet men dat voorlopig onaangetast. (5.) Een proces-verbaal uit 1980 meldt evenwel dat de correspondentie uit 1945 - 1947 vernietigd is. (6.) Helaas is de bijlage bij het proces-verbaal met de omschrijving van de stukken niet aangetroffen, zodat we niet weten om welke stukken het nu precies ging.
Na de verwoesting van het politiebureau aan het Valkhof in 1944 werden tijdelijk noodbureaus ingericht in de NIMCO-schoenfabriek aan de Daalseweg en in de chocoladefabriek van Van Dungen aan de Groenestraat. Begin 1945 werd er in een deel van het Oud-Burgeren Gasthuis aan de Molenstraat een tijdelijk hoofdbureau van politie gevestigd. Een tijdelijkheid overigens die 23 jaar zou duren. (7.) In het bureau aan de Molenstraat was het archief opgeborgen op zolder in houten kasten. Eind 1954 vond commissaris Prick deze toestand niet meer acceptabel en vroeg hij krediet aan voor het inrichten van een aparte kamer tot archiefruimte. Er werden stalen rekken aangeschaft om het archief in te plaatsen. (8.) In 1968 verhuisde de politie naar het nieuwe hoofdbureau aan het Mariënburg, waar men de beschikking kreeg over een archiefruimte van 270 m2 in de kelder. (9.) Toch was ook hier de berging niet optimaal. Bij een inspectie van het gehele gemeentelijke apparaat door de provinciale archiefinspecteur in 1987 werd ook bij de politie geconstateerd dat de archiefruimte tekort schoot. Zo meldt het rapport o.a. dat het semi-statisch archief van de politie opgeborgen is in de C.V.-kelder naast de verwarmingsketel. (10.) Ook in een gemeentelijk inspectierapport werden tekortkomingen gemeld: diverse kasten waarin archiefbescheiden bewaard werden, waren niet beveiligd tegen brand of inbraak en waren bereikbaar voor onbevoegden. Vernietigbare stukken lagen in het trappenhuis opgeslagen. (11.)
Vanaf 1981 is er in verscheidene jaarverslagen sprake van een grote achterstand in archivering en dossiervorming door gebrek aan menskracht en door uitbreiding van de taken van het bureau Registratie en Documentatie. (12.) In 1985 probeerde men de problemen te verminderen door de nog te archiveren stukken en de dossiers in het dynamisch archief naar eigen inzicht op te schonen. Ook ging men nieuwe criteria hanteren voor het opleggen van stukken: in plaats van elk stuk op te leggen om het na enkele jaren eventueel te vernietigen, werd archivering nu afhankelijk van wettelijke voorschriften, de historische of blijvende waarde, raadpleegfrequentie of uniciteit van het stuk. (13.) Een jaar later kwam men door omstandigheden zelfs helemaal niet meer toe aan archivering en hoopten de losse stukken zich op in kasten en op vensterbanken. (14.) De politie besloot de hulp in te roepen van de gemeentelijke archiefinspecteur die in 1987 een rapport uitbracht over het archiefbeheer bij de politie. (15.) Eén van de maatregelen die genomen werd, was de overbrenging naar het Gemeentearchief van een deel van het semi-statisch archief over de periode 1945 - 1984. (16.)
Verder nam de politie meer en beter gekwalificeerd personeel in dienst voor de documentaire informatieverzorging. (17.) In 1992 trof men voorbereidingen voor de overplaatsing van het archief naar de gemeentelijke archiefbewaarplaats in verband met de regionalisering van de politie. (18.)

(1.) Schimmel, J.A. en J.H. Eilander, De Nijmeegse Politie 1810 - 1968, Nijmegen 1968, blz.57.
(2.) Inv. nr. 529 en jaarverslag 1967, blz.33 (Inv. nr. 457).
(3.) Jaarverslag 1968, blz.35 (inv. nr. 19).
(4.) Inv. nr. 529.
(5.) Inv. nr. 529.
(6.) Inv. nr. 529.
(7.) Schimmel, J.A. en J.H. Eilander, De Nijmeegse Politie 1810 - 1968, Nijmegen 1968, blz.57.
(8.) Inv. nr. 564 - 570; zie ook Secretariearchief Nijmegen 1946 - 1984.
(9.) Schimmel, J.A. en J.H. Eilander, De Nijmeegse Politie 1810 - 1968, Nijmegen 1968, blz.65.
(10.) Inv. nr. 533.
(11.) Inv. nr. 533.
(12.) Inv. nrs. 524 - 526, jaarverslag 1982, blz.46 (inv. nr. 33); jaarverslag 1983, blz.41 (inv. nr.34); en jaarverslag 1986, blz.53 (inv. nr. 36).
(13.) Inv. nrs. 525, 526.
(14.) Inv. nr. 526.
(15.) Inv. nr. 533.
(16.) Inv. nrs. 525, 526 en jaarverslag 1989, blz.64 (inv. nr. 39).
(17.) Inv. nrs. 525, 526.
(18.) Inv. nr. 525 en jaarverslag 1992, blz.57 (inv. nr. 42).

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit item

Plaats een reactie

Uw naam
Uw e-mailadres
Reactie